Na een beetje bijgekomen te zijn van de enerverende en indrukwekkende reis naar Gambia wordt het de hoogste tijd de foto’s en ervaringen op de website te zetten. Van maandag tot en met vrijdag hadden wij, Rachel Reintjes en Ellen Plaschek van Puur vroedvrouwen, een vol programma in de JFPH. Samen met Kambengo (Nederlandse stichting) en de directeur van de kliniek, Kebba Manneh, hadden we een trainingsprogramma opgesteld. Drie cursussen stonden gepland, hygiëne, logistiek en reanimatie van de pasgeborene. Deze cursussen hadden we thuis grondige voorbereid.

De week begon met een zeer officiële opening met mensen van de overheid erbij dit is gebruikelijk in Gambia. Na de opening begonnen we met de reeks van 4 groeps sessies resuscitatie van de neonaat. Resuscitatie is het beademen en eventueel hartmassage geven van een pasgeboren baby. Als een baby geboren wordt na een moeizame of gecompliceerde bevalling, kan het zijn dat de ademhaling niet spontaan op gang komt. Om hersenschade of erger te voorkomen is het heel belangrijk hierop adequaat en snel te anticiperen met de juiste handelingen en hulpmiddelen.

Voor het aanleren en oefenen van de reanimatie hadden we niet alleen beademingsballonen en  zuurstof flessen gestuurd, maar we hadden ook 3 reanimatie babypoppen mee. (Met dank aan de moeder van Rachel kon er zelfs een babypop achterblijven zodat ze de aangeleerde vaardigheden kunnen blijven oefenen)

Voor het theoretische gedeelte van de  training hadden we prachtige posters met de APGAR score en reanimatieschema’s gemaakt welke nu op de verloskamers hangen. Voor iedereen was er ook een handout dit is allemaal mogelijk gemaakt door Giesbers Communicatie in Velp.

Training geven in Gambia is toch anders dan we hier gewend zijn. Maar we zijn flegmatisch en met wat improvisatie liep het prima! Gemotiveerd was iedereen, dat was geweldig om te zien.

Na twee volle trainingsdagen liepen we op woensdag mee op de verloskamer. Hier werd pijnlijk duidelijk dat er ongelijke kansen zijn voor pasgeborene en moeders. Er is echt veel te veel sterfte die met betere medische zorg en kennis voorkomen zou kunnen worden. De verloskundigen en verpleegkundigen werken daar heel hard, maar zonder de broodnodige basismiddelen zoals goede instrumenten, schone doeken en disposables. Groot respect en bewondering voor onze collega’s daar. Maar ook een enorme drive om er voor te zorgen dat ze beter worden uitgerust met materialen en kennis!

Tussen de bevallingen door (gemiddeld 12 per etmaal) hebben we de kasten gereorganiseerd. Het “keukenblok” wat vorig jaar getekend was en door Kambengo gerealiseerd is was volop in gebruik, maar zonder enige logische indeling. Kasten en lades zijn daar helemaal niet vanzelfsprekend, dus laat staan dat indelen van een kast dat is.

Samen met de gemotiveerde verpleeg en verloskundigen hebben we alle kasten heringedeeld en niet alleen in de verloskamer maar ook in het voorraadhok. Zodat deze niet meer bewoont worden door kakkerlakken maar gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn.

Ook de logistiek op de verloskamer is een belangrijk onderdeel van werken aan veilig moederschap. In geval van nood is het essentieel dat je de juiste spullen snel voor handen zijn en weet waar je ze kunt vinden.

Logistiek en hygiëne waren dan ook de onderwerpen voor de training op donderdag.

De voorgenomen 3 groepen werden met gemak samengevoegd tot een grote, omdat we eerst nog even nodig waren bij de prenatale controle.

Bijzonder georganiseerd zijn de prenatale controles wel. Een zwangere krijgt in principe 4 controles per zwangerschap. Een afspraak op een dag en niet zoals bij ons op een bepaald tijdstip. Iedereen van bijvoorbeeld donderdag is in de ochtend aanwezig, na gezamenlijke health education (voorlichting over gezondheid, zwangerschap en bevalling) wordt de bloeddruk en gewicht gemeten en vervolgens krijgt iedereen een korte persoonlijke controle. De zwangeren krijgen malaria tabletten, zo nodig ijzer medicatie.

Na de prenatale controles startte we met de training hygiëne en logistiek in de verloskamer. Weer was iedereen vol interesse. Handen wassen was bijvoorbeeld een onderdeel. Gelukkig waren de eerder gestuurde zeepdispensors (gesponsord door dr. Weigert via Twitter) opgehangen en volop in gebruik. Zeep blijft een kostbaar, maar absoluut onmisbaar goedje. Zo ook de metalen instrumenten bakjes, hier overbodig en daar maken ze  het verschil tussen de mogelijkheid tot steriel werken of niet.

Maar ook simpele hydrofiel luiers dragen bij aan hygiënisch werken.

De donderdag sloten we af met het uitpakken en inpakken van het voorraad hok. De volle intense week begon de tol te eisen. Volledig brak, maar voldaan maakten we ons op voor de laatste trainingsdag. De Ordelies (schoonmakers) kregen ook een korte training hygiene. Deze waren niet alleen analfabeet, maar spraken ook nog eens geen Engels. Maar zelden hebben wij zo’n leergierige groep gezien! Hun enthousiasme was ontroerend. Deze mensen realiseren zich onvoldoende hoe belangrijk ze zijn in de keten voor veilige geboorte.

Na de laatste trainingssessie was er tijd voor het resuscitatie examen. Iedereen deed mee, zelfs de directeur van het ziekenhuis. Niet iedereen had het volledig in de vingers, maar er was een enorme bewustwording en kennis omslag ontstaan. Iedereen kreeg een certificaat. Natuurlijk was het uitreiken van de certificaten weer een enorme happening. Ook wij kregen een certificaat. Mooier als deze hebben we nog nooit gehad. Met veel voldoening en ontroering sloten we de week af. Een rondje verloskamer maakte het compleet toen we zagen dat de voorgestelde verbeteringen van de cursusdag ervoor ( het klaarleggen van ondermatjes en je partusset ) al doorgevoerd waren!

Voldaan, ontroerd, geraakt, maar ook vol nieuwe ideeën zaten we terug in het vliegtuig! Hulp komt aan en is zo nodig!!